«  2-р сар 2018  »
ДаМяЛхПүБаБяНя
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728

“Настны сувилагч” нарыг бэлтгэн гаргалаа

Эмч, эмнэлгийн мэргэжилтний төгсөлтийн дараах төрөлжсөн мэргэжүүлэхсургалтын Настны сувилахуй судлал-ын 2017-2018 оны сургалт батлагдсан хөтөлбөрийн дагуу явагдаж дууслаа.

 Настны сувилахуй судлал мэргэжил дээшлүүлэх сургалтын хөтөлбөрийг бүрэн хангасан суралцагч нарын төгсөлтийн шалгалтыг онолын болон дадлага хэлбэрээр зохион байгуулж,  суралцагч нар амжилттай дүгнэгдэж төгслөө.

 

 

 

Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн аюулгүй юу? эсвэл эрсдэлтэй юу?

Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний шим тэжээлийн бүрдэл нь хүнийг тэжээлийн дутагдлаас сэргийлдэг байж болох юм. Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн нь  төрөл бүрийн найрлагатай байдаг учраас аюулгүй эсвэл  аюултай эсэх  талаар судлах хэрэгтэй. Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн нь улсын эмийн удирдлагын хяналтан дор үйлдвэрлэгддэг. Энэ нь жин бууруулах, тэжээлийн дутагдал нөхөх гэх мэт олон зорилгоор хэрэглэнэ. Энэ нь заримдаа ашигтай, заримдаа аюултай байж болох юм. Ямар нэг зүйл илүүдвэл муу. Өндөр тунгаар хүнсний нэмэлт хэрэглэх нь олон асуудлын шалтгаан болно. Жишээлбэл: витамин С өндөр тунгаар хэрэглэх нь хүнд суулгалтын шалтгаан болох ба  хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн нь хүний эрүүл мэндэд олон хор нөлөө үзүүлдэг. Ялангуяа хорт хавдартай хүмүүст (лейкеми) өндөр эрсдэлтэй байдаг. Зарим хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн нь хөдөө аж ахуйн хортон шавьж устгагч, хүнд металын хольц, зарим химийн хорт бодисоор бохирлогдсон байдаг. Зарим хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүнийг биеийн жин бууруулах зорилгоор хэрэглэдэг ба энэ нь биеийн шимэгдүүлэх үйл ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлөх ба хоолны чанарт муугаар нөлөөлөх гэх мэт эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй.

Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн нь хүний биед эерэг болон сөрөг нөлөө ихтэй. Витамин С их хэмжээгээр хэрэглэх нь бөөрөнд нөлөөлж чулуу үүсгэх эрсдэлийн шалтгаан болно.  Жин бууруулах эм нь мэдрэлийн сэрэл дамжуулалтанд шууд нөлөөлдөг. Хүнсний нэмэлт нь хоол идэх дуршлыг бууруулдаг байна. Хоолны дуршил бууруулагч нь жин бууруулахад хэрэглэгддэг нэг төрлийн хүнсний нэмэлт юм. Янз бүрийн төрлийн хоолны дуршил бууруулагч нь амфетамин өдөөгчийг агуулдаг.  Хүнсний нэмэлт нь хүний биед физиологийн нөлөө үзүүлнэ. Яагаад гэвэл маш олон төрлийн найрлага агуулдаг учраас артерийн даралтын түвшин, зүрхний цохилтод эерэг сөрөг нөлөө үзүүлэхээс гадна бөөрний дутагдал үүсгэх эрсдэлтэй.

А,Д,Е,К буюу тосонд уусдаг витаминыг хэрэв хэтрүүлэн хэрэглэвэл эрүүл мэндэд хортой. Зарим хүнсний нэмэлт нь төмөр , селен зэрэг бусад нэмэлтийн шимэгдэлтэнд сөргөөр нөлөөлдөг тул зайлсхийх хэрэгтэй. Заримдаа хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүнийг маш ихээр хэрэглэх үед харшлын урвал, арьсны халдвар үүсгэх шалтгаан болдог. Хими эмчилгээтэй хүмүүст хүчтэй гаж нөлөө илрэх өндөр эрсдэлтэй.  Тэдгээр нэмэлтүүд нь төв мэдрэлийн системд нөлөөлж, мэдрэлийн импулсийг гэмтээснээр оюуны хоцрогдол үүсгэх шалтгаан болно.

Хүнсний нэмэлтийн хамгийн чухал хүчин зүйл бол кофейн.  Энэ нь төрөл бүрийн хүнс болон хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүнд байдаг. Биеийн жин бууруулах хүнсний нэмэлтийн гол хэсэг юм. Тамирчдын гүйцэтгэх чадварыг нэмэгдүүлдэг . Кофейн бол Ефедрагийн ханд юм. Ефедра болон эпедриныг Европийн олон оронд хориглодог.  Кофейн нь олон төрлийн ундаа хүнсний бүтээгдэхүүнд байдаг. Кофейны түвшин өндөр байх нь олон асуудалд хүргэж болно. Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний байгалийн гаралтай шалтгаан нь ихэвчлэн бохирдож  гэмтээсэн буюу бүтээгдэхүүнийг буруу зохисгүй авснаас болдог. Хүнсний нэмэлтийн сөрөг нөлөө бол хүний эрүүл мэндэд томоохон гэмтэл учруулдаг. Хоол хүнсний нэмэлт тэжээлийг хэт ихээр хэрэглэх нь хоол боловсруулах, амьсгал болон мэдрэлийн эрхтэн тогтолцоог алдагдуулж болно. Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн нь хүний биед сөрөг нөлөө үзүүлнэ. Нэмэлт бүтээгдэхүүний шим тэжээл бусад найрлагад химийн бодисууд байдаг учраас амьдралын туршид хэт их хэрэглэснээс хордлого үүсэх буюу биемахбодийг хордуулдаг. Амьдралд бүх зүйл сайн муу нөлөөтэй байдаг бөгөөд эрүүл мэндэд эрсдэлтэй хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн нь  гаж нөлөө ихтэй. Хэтрүүлэх хэрэглэх нь суулгалт, дотор муухайрах, бие сулрах, артерийн даралт ихсэх, бөөрний чулуу үүсэх, арьсаар тууралт гарах, толгой өвдөх, нүд бүрэлзэх, огиудас хүрэх, өтгөн хатах гэх мэт олон гаж нөлөө гарна. Эдгээр нь хүнд илэрдэг хамгийн нийтлэг гаж нөлөө юм. Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүнд агуулагдах нитрат нь урт хугацаагаар хэрэглэх үед системийн нөлөө үзүүлдэг нь судалгаагаар тогтоогджээ.  Хүнсний нитрат нь эргэлдэх цусны цагаан эсийн хэмжээг бууруулдаг. Энэ нь дархлалын системд муугаар нөлөөлж дархлааг сулруулан өвчинд өртөмхий болгоно. Дархлалын систем хангалтгүй бол өвчний эдгэрэл удааширна. Энэ нь булчинд нөлөөлж ялангуяа гөлгөр булчингийн хэлбэр, бүтцийг өөрчилдөг. Хүний генотип, фенотипийг өөрчилдөг. Агшилт сулралын даралтад нөлөөлөхөөс гадна агаар дамжилтад нөлөөлж судасны хатуурал үүсгэн уушгины хүчилтөрөгчийн хэрэглээг бууруулдаг. 

 

 

 

Зуугаас дээш насалж, хавдар тусдаггүй Хунза хүмүүсийн эрүүл мэндийн нууц

Хунза хүмүүс бүхий л амьдралынхаа турш эрүүл, баяр хөөртэй амьдардагбайна.  Тэд шинэхэн чангаанз  жимс идэж, уулын цэвэр агаараар амьсгалж , идэр залуу харагдаж, өвчин тусах нь бараг үгүй.  

Хунза иргэд ихэвчлэн 120 ба түүнээс дээш насалдаг нь гайхшрал төрүүлдэг. Тэд 60 нас өнгөрсөн ч жирэмсэлдэг ба хорт хавдраар өвдөх нь маш ховор байдаг байна.

Энэ боломжтой юу? Яагаад тэд эрүүл байна вэ? Тэдний  нууц юу вэ?  Үүнийг тайлбарлах баримт, таамаглалууд байна.

1.    Хунзачуудын дундаж наслалт 120 байна.

Пакистан хүмүүсийн дундаж наслалт 67 байдаг. Гэтэл Хунзад 100 настай хүнийг өндөр настай хүн гэж үздэггүй байна.  100 настай  ч гайхамшигтай хүч, чадалтай байдаг ажээ.

“Та юу иднэ, тэр бол та” гэдэг нууц үгтэй буюу  идэхийн тулд амьдрах ба амьдрахын тулд идэх нь хамаагүй дээр гэдэг байна.  Тэд өдөрт хоёр хооллох ба өглөөний хоолоо хангалттай идээд,  нар жаргасны дараа оройн хоолоо иддэг.  Үүнээс гадна тэд  жимс, ногоо, үр тариа, сүү, бяслаг гэх мэт зөвхөн байгалийн гаралтай хүнс хэрэглэдэг байна.   Тэдний идэж байгаа хоол хүнсэнд химийн хольц, нэмэлт бодис байдаггүй.

2. Хунзачууд 60 наснаас хойш хүүхэдтэй болох нь маш элбэг.

Энэ үг таныг цочоож болох ч  Хунза хүмүүс 60-90 насны хооронд жирэмсэлж байдаг байна. Тэдний залуу байгаагийн нууц нь мөн ер бусын хоолны дэглэм, биеийн идэвхитэй хөдөлгөөн юм.

 

 3. Хунзачууд жижиг зүйлд стресстдэггүй. Тэд үргэлж л инээмсэглэж байдаг.

Сөргөлдөөн, стресс, зөрчилтэй бодол гэдэг зүйлийг Хунзачууд мэддэггүй.  Тэдэнд  өөртөө итгэхгүй байх, бүтэлгүйтэх  зэрэг нь стрессээс үүдэлтэй өвчнүүд огт байдаггүй байна. Тэд хүүхдүүд шиг л амьдардаг гэж хэлэхэд буруудахгүй. Хунза хүмүүс өөрсдийн амьдралдаа маш сэтгэл хангалуун байдаг.

4.  Хунзачуудыг Агуу Александарын удам гэдгийг та мэдэх үү?

 Тиймээ тэд Грекчүүд

Бурушогийн домогт дурьдсанаар Хунза хүмүүс нь Александр хааны орхин явсан цэргүүдийн үр удмаас үүсэлтэй Балтирын тосгоноос гаралтай гэдэг.

5. Хунза хүмүүст хавдар гэх мэт өвчин байдаггүй.

Судалгаагаар хавдарын өвчлөл байхгүй байгааг Хунзагийн хөндийд ургадаг чангаанзтай холбон тайлбарладаг. Хунзачууд жимс их хэмжээгээр иддэг ба тэр нь Амигдалинаар (витамин B-17) баялаг  юм. Амигдалин нь хавдрын эсрэг үйлчлэлтэй гэдэг нь өргөн танигдаад байна.

6. Хунза хүмүүс залхуу биш. Тэд идэвхитэй, бас хурдан!

Үүрийн гэгээнээс үдшийн бүрий хүртэл хөдөлмөрлөдөг. Машин барих, кино үзэхээс илүүтэйгээр алхах, спортын үйл ажиллагааг илүүд үздэг байна. 

7. Хоёроос дөрвөн сарын хугацаанд хатаасан чангаанзны шүүсээс өөр юу ч хэрэглэдэггүй.

Жилд нэг удаа хоёроос дөрвөн сарын хугацаанд зохих дэглэм барьдаг ба энэ үедээ зөвхөн хатаасан чангаанзны шүүс ууж  амьдардаг. Чангаанз боловсроогүй байх  хугацаанд хатаасан чангаанзны шүүс уух нь тэдний дагадаг  хуучин уламжлал ажээ. Шинжлэх ухаанаар энэ нь тэдний эрүүл мэндэд гайхалтай нөлөөтэй гэдгийг хүлээн зөвшөөрдөг.

8. Мөстэй ус ууж, мөстэй ваннд ордог нь тэдний гялалзсан толигор арьсны нууц юм.

 

Хунзачууд мөстэй ус ууж, мөстэй ваннд ордог ба түүнийгээ уулнаасаа шууд авдаг. Тэдний хамгийн алдартай нууц биш зүйл нь ургамлын цай уух ба түүнийгээ мөстэй усаараа хийдэг. Тэр ургамлын нь нэр Tumuru. Гялалзсан толигор арьстай байгаагийн шалтгаан нь  мөстэй ус,  ургамал хэрэглэсний ач тус юм. 

 

 

“Монгол настны эрүүл мэндийн суурь судалгаа”-ны ажлыг гүйцэтгэж байна

Австралийн Сидней Их Сургуулийн санхүүжилтээр АШУҮИС-ийн Нийгмийн Эрүүл Мэндийн Сургууль, Геронтологийн Үндэсний төв хамтран “Монгол настны эрүүл мэндийн суурь судалгаа”-ны ажлыг гүйцэтгэж байна.

Бид энэ судалгааны хүрээнд монгол настны эрүүл мэндийн өнөөгийн байдал, тусламж үйлчилгээний хүртээмжийг үнэлж, цаашид настанд зориулсан эрүүл мэнд, нийгмийн тусламж үйлчилгээг зөв төлөвлөх, хуваарилах боломжийг хангах зорилготой юм.

Энэхүү судалгаанд 60-аас дээш насны 1000 настан хамрагдах бөгөөд Улаанбаатар хотоос 500 настан, Дундговь, Өвөрхангай аймгаас нийт 500 настан хамрагдах юм.  Эхний байдлаар Дундговь аймгийн Сайнцагаан, Эрдэнэдалай сумын 250 настан амжилттай хамрагдаж дууссан бөгөөд одоогоор Улаанбаатар хот болон Өвөрхангай аймгийн судалгааны ажил  үргэлжлэн явагдаж байна.

 

 

 

 

“ЭРҮҮЛ НАСЖИЛТЫН ТӨЛӨӨ ХАМТДАА” ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА

“ЭРҮҮЛ НАСЖИЛТЫН ТӨЛӨӨ ХАМТДАА”

ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА

Геронтологийн үндэсний төв, Увс, Завхан аймгийн эрүүл мэндийн газар, ахмадын хороотой хамтран “Эрүүл насжилтын төлөө хамтдаа” үйл ажиллагааг 2017 оны 11 дүгээр сарын 18-28-ны хооронд дээрх аймгуудад амжилттай зохион байгууллаа.

Тус үйл ажиллагааны хүрээнд “Жавхаат хэмнэл” аэробик дасгалын сургагч багш бэлтгэх сургалт, ахмад настнуудад эрүүл мэндийн боловсрол олгох сургалт, “Эрүүл насжилт, настны эрүүл үндэсний хөтөлбөр”-ийн хэрэгжилтийн үнэлгээ, ӨЭМТ,гериатрийн кабинетийн настанд үзүүлэх эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ, ээлтэй орчны үнэлгээг хийж, геронтологи, гериатрийн чиглэлээр мэргэжил аргазүйн зөвлөгөө өгч ажиллаа.


Зарлал

Геронтлогийн үндэсний төв дараах ажлын байруудад ажилтан шалгаруулж авна.

-Нүдний эмч

-Ревматологийн эмч

-Зүрх судасны эмч

Бүрдүүлэх материал:

-Төрийн албан хаагчийн анкет

-НДД-н хуулбар

-Иргэний үнэмлэхний хуулбар

-Мэргэжлийн үнэмлэх

-Бакалаврын диплом

Холбоо барих утас 99075452, 350802